Guterres Urges Voluntary, Safe and Dignified Return of Afghans from Pakistan
گوترش خواستار بازگشت داوطلبانه، مصون و باعزت افغان‌ها از پاکستان شد
آنتونیو گوتیرش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار آن شده است که بازگشت افغان‌ها از پاکستان به‌گونه داوطلبانه، مصون و با حفظ عزت و کرامت انسانی آنان صورت گیرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که شمار زیادی از شهروندان افغانستان در سال‌های اخیر پاکستان را ترک کرده یا از این کشور اخراج شده‌اند.
گوتیرش روز سه‌شنبه در یک نشست خبری در اسلام‌آباد گفت که سازمان ملل متحد به همکاری با پاکستان برای رعایت اصول حمایتی و حفاظت از افغان‌هایی که تحت تأثیر روند بازگشت قرار گرفته‌اند، ادامه خواهد داد.
او گفت: «سازمان ملل متحد متعهد است که با پاکستان همکاری کند تا اصول حمایتی رعایت شود و بازگشت افغان‌ها به‌گونه داوطلبانه، مصون و باعزت انجام شود.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بازداشت و اخراج شهروندان افغانستان در پاکستان شدت یافته است. شماری از بازگشت‌کنندگان گفته‌اند که برای چندین دهه در پاکستان زندگی کرده بودند و پس از اخراج مجبور شده‌اند تجارت، دارایی و زندگی‌ای را که طی سال‌ها ساخته بودند، پشت سر بگذارند.
براساس آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM)، از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ تا ۱۵ آگست ۲۰۲۶، بیش از ۲.۶۸ میلیون افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. این بازگشت‌ها در جریان مراحل مختلف «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» پاکستان صورت گرفته و شامل بازگشت‌های داوطلبانه، سایر انواع بازگشت و همچنین اخراج اجباری می‌شود.
آمار IOM نشان می‌دهد که پس از گسترش اقدامات اجرایی پاکستان، روند بازگشت افغان‌ها به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. تنها از اول اپریل ۲۰۲۵ تا ۱۵ آگست ۲۰۲۶، بیش از ۱.۸۲ میلیون افغان از پاکستان بازگشته‌اند که از این میان ۲۲۷٬۶۶۷ نفر اخراج شده‌اند.
به گفته IOM، در نیمه نخست ماه آگست، ۹۶ درصد از افرادی که مورد بررسی قرار گرفته‌اند، ترس از بازداشت را دلیل اصلی ترک پاکستان عنوان کرده‌اند.
گوتیرش که از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ به‌عنوان کمیسار عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان فعالیت می‌کرد، همچنین از میزبانی میلیون‌ها افغان توسط پاکستان در چند دهه گذشته قدردانی کرد.
بازگشت گسترده افغان‌ها فشار بیشتری بر افغانستان وارد کرده است؛ جایی که بسیاری از بازگشت‌کنندگان برای یافتن مسکن، کار و دسترسی به خدمات اساسی با مشکلات جدی روبه‌رو هستند.
سازمان بین‌المللی مهاجرت در گزارشی در ماه سپتامبر اعلام کرد که از اواسط سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون، حدود ۶.۵ میلیون افغان از پاکستان و ایران به افغانستان بازگشته‌اند. این سازمان حجم و سرعت این بازگشت‌ها را یک چالش بزرگ برای ادغام مجدد و پایدار بازگشت‌کنندگان در افغانستان دانسته است.
United Nations Secretary-General António Guterres has called for the return of Afghans from Pakistan to take place in a voluntary, safe and dignified manner, as large numbers of Afghan nationals continue to leave or be deported from the country.
Speaking at a news conference in Islamabad on Tuesday, Guterres said the United Nations would continue working with Pakistan to uphold protection principles and support Afghans affected by the ongoing return process.
“The United Nations is committed to working together with Pakistan to uphold protection principles and ensure that returns of Afghans proceed in a voluntary, safe and dignified way,” Guterres said.
His remarks come amid intensified arrests and expulsions of Afghan nationals in Pakistan. Some returnees have reported that they had lived in Pakistan for decades and were forced to leave behind businesses, property and established lives following deportation.
According to the International Organization for Migration (IOM), more than 2.68 million Afghans returned from Pakistan between September 15, 2023, and August 15, 2026, during successive phases of Pakistan’s Illegal Foreigners’ Repatriation Plan. The figure includes voluntary and other forms of return, as well as deportations.
IOM data indicates that the pace of returns increased significantly after Pakistan expanded its enforcement measures. From April 1, 2025, to August 15, 2026, more than 1.82 million Afghans returned from Pakistan, including 227,667 people who were deported.
During the first half of August, 96 percent of surveyed returnees cited fear of arrest as their main reason for leaving Pakistan, according to IOM.
Guterres, who served as the UN High Commissioner for Refugees from 2005 to 2015, also acknowledged Pakistan’s decades-long role in hosting millions of Afghan refugees.
The large-scale return of Afghans is placing additional pressure on Afghanistan, where many returnees face serious challenges in accessing housing, employment and essential services.
In a September report, IOM said approximately 6.5 million Afghans had returned from Pakistan and Iran combined since mid-September 2023. The organization described the scale and speed of these returns as a major challenge for sustainable reintegration in Afghanistan.
